Orvelte is geen groot park, geen pretpark en geen nieuw dorp. Het is een klein Drents esdorp dat zich ontwikkelde tot museumbelijsdorp en daarmee tot een van de meest herkenbare recreatieve iconen van de provincie. De echte les van Orvelte is niet wat er in het dorp gebeurt, maar wat er daardoor mogelijk werd in het gebied eromheen. Dat is gebiedsontwikkeling in het klein, en precies daarom zo leerzaam.
In het kort
- Orvelte laat zien hoe één herkenbaar icoon een hele regio kan liften.
- De bekendheid van de sterke plek komt ten goede aan de plekken eromheen.
- Gebieden die hun aandacht verdelen over twintig plekken bouwen geen bestemming.
- Het doel is niet een nieuw icoon bouwen, maar de bestaande sterke plek voorop zetten.
Wat Orvelte eigenlijk is
Orvelte is een historisch esdorp in Drenthe, deels beschermd dorpsgezicht, waar wonen, werken en recreatie door elkaar lopen. Bezoekers komen voor de sfeer, de monumentale boerderijen, het museum en de evenementen. Er is geen kassaprijs als hoofdmodel: het dorp zelf is het product.
Dat maakt Orvelte een andere categorie dan een attractie. Het is geen plek die je bezoekt om een middag, maar een plek die een hele regio herkenbaar maakt. Wie aan Drenthe denkt, denkt aan dorpen zoals Orvelte.
De catalysatorwerking: het icoon trekt, de rest oogst
Een bezoek aan Orvelte is zelden de enige activiteit van de dag. Bezoekers lunchen in de buurt, fietsen door het omringende landschap en overnachten in een hotel of vakantiepark in de regio. Het dorp werkt daardoor als een anker: het trekt de bezoekersstroom aan, en de omringende ondernemers verzilveren die stroom.
Dit is het meest onderschatte mechanisme in recreatieve gebiedsontwikkeling. Het is vaak aantrekkelijker om één sterke plek uit te lichten en die consequent te bouwen, dan om twintig plekken allemaal een beetje aandacht te geven. De bekendheid van de ene plek werkt als lift voor alle plekken eromheen.
Waarom veel gebieden het omgekeerde doen
In de praktijk van city marketing en gebiedsontwikkeling zien we vaak het tegenovergestelde. De beschikbare aandacht en het budget worden verdeeld over zoveel mogelijk plekken, omdat elke partij wil meetellen. Het resultaat is dat geen enkele plek groot genoeg wordt om buiten de regio te betekenen.
Dat is begrijpelijk, want iedere ondernemer en iedere gemeente wil zichtbaar zijn. Maar zonder een herkenbaar icoon blijft de regio een lijst met losse namen in plaats van een bestemming.
- 01Kies maximaal twee iconen per gebied en laat de rest daarvan meeprofiteren.
- 02Maak afspraken over wie het icoon beheert en wie de omringende plekken verbindt.
- 03Meet succes niet alleen in het dorp zelf, maar in overnachtingen in de hele regio.
- 04Houd het icoon levend met evenementen, niet alleen met bordjes.
Wat dit betekent voor uw gebied
De vraag is niet of uw gebied een Orvelte heeft. De vraag is welke plek de rol van Orvelte kan krijgen. Dat kan een dorp zijn, maar ook een brouwerij, een strandpaviljoen, een landgoed of een evenement. Wat telt is herkenbaarheid en de bereidheid om één plek consequent voorop te zetten.
Wij helpen gebieden om die keuze te maken en er samenhang in te brengen: het icoon uitlichten, de omringende ondernemers erop aansluiten en de samenwerking tussen gemeente en ondernemers daarop inrichten. Dat is waar gebiedsontwikkeling begint.
Lees ook deze drie artikelen
Eerst meer over recreatieve gebiedsontwikkeling, daarna een blik over de grens van dit thema.